Delireceğim diye korkuyorum, bu korku ne anlama gelir?

Bu korku neden ortaya çıkar?

Kaygı yükseldiğinde beden alarm durumuna geçer: kalp hızlanır, nefes daralır, baş döner. Bazı kişiler bu bedensel değişiklikleri "beynimde bir şey oluyor, aklımı kaybediyorum" diye yorumlar. Bu felaket yorumu kaygıyı daha da artırır ve bir kısır döngü başlar ^[2].

Yoğun kaygı sırasında bazı kişiler şunları da yaşayabilir ^[1]:

• Kendini kendine yabancı hissetmek, kendini dışarıdan izliyormuş gibi olmak (duyarsızlaşma)
• Çevrenin gerçek değilmiş, bir filmin içindeymiş gibi gelmesi (gerçek dışılık)
• Düşüncelerin çok hızlı akması ya da kafanın "bulanması"

Bu yaşantılar korkutucudur ama çoğu zaman kaygının geçici bir parçasıdır. Ayrıntılar için derealizasyon ve depersonalizasyon yazımıza bakabilirsiniz.

Neden bu kadar inandırıcı geliyor?

Kaygının en yanıltıcı yanı, korkuyu mantıklı gösterebilmesidir. Zihin bir tehdit algıladığında dikkat yalnızca o tehdide odaklanır: her baş dönmesi, her garip his "işte başlıyor" diye yorumlanır. Kişi korktuğu şeyi kontrol etmek için sürekli kendini gözler; bu da belirtileri daha çok fark etmesine ve kaygının artmasına yol açar ^[2].

Bu döngüde kişi genellikle bazı önlemler alır: kalabalık yerlerden kaçınmak, yanında biri olmadan dışarı çıkmamak, sürekli internette belirti araştırmak. Kısa vadede rahatlatan bu davranışlar uzun vadede korkuyu besler, çünkü kişi "kaçınmasaydım gerçekten delirecektim" sonucuna varır. Terapide kaçınmanın azaltılması ve korkulan belirtilerin aslında zararsız olduğunun deneyimlenmesi üzerinde çalışılır ^[3].

Ne iyi gelir?

• Yaşadığınızın adını koymak: "Bu bir kaygı dalgası, geçecek."
• Yavaş nefes: burundan 4 saniye alıp, ağızdan 6 saniyede vermek.
• Şimdiye dönmek: etrafınızda gördüğünüz 5 şeyi saymak, ayaklarınızın yere bastığını hissetmek.
• Kafeini azaltmak, düzenli uyumak.
• Bilişsel davranışçı terapi: panik ve kaygıda etkinliği araştırmalarla gösterilmiş tedavilerden biridir ^[3].

Panik anında yapılabilecekleri panik atak anında ne yapmalı yazımızda adım adım anlattık.

Bu konuyu kafamda sesler duyuyorum, deliriyor muyum yazımızda da ele aldık. Belirtilerinizi gözden geçirmek için Panik Atak Testi'ni çözebilirsiniz; test tanı koymaz. Yetişkin psikiyatristlerine ilinizi seçerek ulaşabilirsiniz.