Panik atak geçirirken kalp krizi geçirdiğimi sanıyorum, nasıl ayırt edebilirim?
Bu benzerlik çok yaygındır ve panik atak geçiren kişilerin büyük kısmı en az bir kez acil servise gitmiştir. Önce en önemli cümleyi söyleyelim: ilk kez yaşadığınız göğüs ağrısında ya da belirtilerin alışılmadık olduğu her durumda, kalp kaynaklı bir sorun dışlanana kadar tıbbi değerlendirme öncelikli olmalıdır. Panik atak tanısı, kalp değerlendirmesi yapıldıktan sonra rahatlıkla konur.
Tipik farklar nelerdir?
Yine de aradaki tipik farkları bilmek işinize yarar. Panik atakta belirtiler genellikle çok hızlı yükselir, on dakika içinde tepe yapar ve yirmi ila otuz dakika içinde azalmaya başlar. Kalp kaynaklı ağrı ise sıklıkla daha yavaş başlar, eforla artar ve dinlenmeyle azalır. Panik atakta ağrı çoğu zaman göğsün ortasında keskin, batıcı ya da baskı hissi biçimindedir ve parmakla gösterilebilecek kadar sınırlıdır; kalp kaynaklı ağrı ise daha yaygın, sıkıştırıcı ve baskı tarzındadır, sol kola, çeneye ya da sırta yayılabilir. Panik atakta el ve ayaklarda karıncalanma, ağız çevresinde uyuşma, gerçek dışılık hissi ve ölüm korkusu belirgindir. Kalp krizinde ise soğuk terleme, bulantı ve belirgin nefes darlığı daha ön plandadır ve kişi genellikle hareketle kötüleşir.
Risk etmenleri
Risk etmenleri de yol gösterir. Kırk yaş üstü olmak, sigara, şeker hastalığı, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol ve ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü kalp kaynaklı bir sorunun olasılığını artırır. Genç, risk etmeni taşımayan ve belirtileri daha önce defalarca yaşamış bir kişide panik atak olasılığı yüksektir. Ancak bu bir tahmin kuralıdır, tanı değildir.
Ne zaman hemen 112'yi aramalı?
Panik atak sırasında ne yapmalı?
Panik atak olduğundan emin olduğunuz bir anda ne yapabilirsiniz? Önce bedeninize "bu geçecek" bilgisini verin; panik atak tehlikeli değildir ve kendiliğinden söner. Nefesinizi yavaşlatın: burundan dört saniye alın, altı saniyede ağızdan verin, birkaç dakika sürdürün. Hızlı ve yüzeysel nefes karıncalanma ve baş dönmesini artırır; yavaşlatmak bunu tersine çevirir. Ayaklarınızı yere basın, çevrenizde beş şey sayın, elinizdeki bir nesnenin dokusuna odaklanın. Kaçmak yerine bulunduğunuz yerde kalmaya çalışın; kaçmak kısa vadede rahatlatır ama bir sonraki atağı kolaylaştırır.
Atak geçtikten sonrası da önemlidir. Çoğu kişi asıl zorluğu "yine olacak mı" korkusunda yaşar. Bu beklenti kaygısı, kaçınmayı büyütür: asansöre binmemek, uzak yola çıkmamak, yalnız kalmamak. Kaçınma arttıkça yaşam alanı daralır. Tedavinin asıl hedefi budur.
Tedavi ve günlük düzen
Tedavi tarafında iyi haber şu: panik bozukluk tedaviye en iyi yanıt veren tablolardan biridir. Bilişsel davranışçı terapi, bedensel belirtileri yanlış yorumlama örüntüsünü değiştirir ve kaçınılan durumlara kademeli yaklaşmayı öğretir. Gerektiğinde ilaç tedavisi eklenir; bu ilaçların etkisi birkaç hafta içinde başlar. İkisi birlikte yürütüldüğünde sonuç genellikle çok iyidir.
Günlük düzen de fark yaratır. Kafein panik ataklarını tetikleyebilir; azaltmak çoğu kişide belirgin fayda sağlar. Alkol kısa vadede rahatlatır ama ertesi gün kaygıyı yükseltir. Düzenli uyku ve haftada birkaç kez yapılan orta düzey egzersiz, atak sıklığını azaltır. Nefes ve gevşeme çalışmalarını atak anında değil, her gün düzenli yapmak gerekir; beceri önceden kazanılır.
Bir de kayıt tutun: atağın tarihi, saati, nerede olduğunuz, öncesinde ne yaşandığı, kaç dakika sürdüğü ve şiddeti. Bu kayıt hem tetikleyicileri görmenizi sağlar hem de ilk görüşmede uzmana çok değerli bilgi verir.
Bu konuda ücretsiz testler
Birkaç dakikada çözebilir, kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz. Testler tanı koymaz.
Panik Atak Testi
Kalp çarpıntısı ve buna eşlik eden ölüm korkusunun şiddetini, günlük yaşamınıza etkisini ve anksiyete düz...
4 dk · ÜcretsizTesti çöz
Neden Sürekli Ölecekmişim Gibi Geliyor Testi
Sürekli yaklaşan bir tehlike veya ölüm hissi yaşamak yorucu olabilir. Bu test, yaşadığınız yoğun kaygı ve...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Hastalık Hastalığı Testi
Bedeninizdeki duyumlara karşı yaklaşımınızı, sağlık endişelerinizin düzeyini ve günlük yaşamınıza etkiler...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.
