Çocuğum altını ıslatıyor, okula başladı hâlâ sürüyor, endişelenmeli miyim?

Ne zaman değerlendirilmeli?

Yine de beş yaşından sonra sürüyorsa değerlendirilmesi gerekir; çünkü hem tedavi edilebilir bir durumdur hem de çocuğun özgüvenini ve sosyal yaşamını etkiler.

Nedenleri

Nedenler genellikle şunlardır. Mesane kapasitesinin küçük olması. Gece idrar üretimini azaltan hormonun yeterince salgılanmaması. Derin uyku nedeniyle dolan mesanenin uyandırmaması. Kalıtım; anne ya da babada da benzer bir öykü varsa olasılık artar. Kabızlık, sanıldığından çok daha sık bir nedendir ve düzeltilmesi tek başına sonuç verebilir. İdrar yolu enfeksiyonu. Uyku apnesi ve geniz eti büyümesi. Nadiren şeker hastalığı gibi tıbbi durumlar.

Bir ayrım önemli: çocuk hiç kuru kalmadıysa tablo birincil, en az altı ay kuru kaldıktan sonra yeniden başladıysa ikincildir. İkincil olanda kardeş doğumu, okula başlama, taşınma, ayrılık ya da bir kayıp gibi bir stres etkeni sıklıkla bulunur; bazen de tıbbi bir neden vardır. Bu ayrım, değerlendirmeyi yönlendirir.

Evde yapabilecekleriniz

Evde yapabilecekleriniz var. Gün içinde sıvı alımını artırın, akşam saatlerinde azaltın; gündüz az içip akşam çok içmek en sık görülen hatadır. Kafeinli içecekleri (kola, çay, çikolata) akşam vermeyin. Yatmadan önce tuvalete gitmeyi rutin hâline getirin. Kabızlığı mutlaka çözün; düzenli tuvalet alışkanlığı ve lifli beslenme önemlidir. Gece çocuğu uyandırıp tuvalete götürmek kısa vadede kuru geceler sağlayabilir ama öğrenmeyi sağlamaz.

En kritik nokta: tutumunuz

En kritik nokta tutumunuz. Asla ceza vermeyin, azarlamayın, utandırmayın, kardeşleriyle kıyaslamayın, başkalarının yanında konuşmayın. Çocuk bunu isteyerek yapmıyor ve utanç tabloyu ağırlaştırır. Bunun yerine kuru geçen geceleri fark edin ve küçük bir takvimle işaretleyin. Islak gecelerde çarşafı birlikte değiştirmek, cezalandırmadan sorumluluk paylaşmanın iyi bir yoludur.

Tedavi seçenekleri

Tedavi seçenekleri etkilidir. En yüksek kalıcı başarı oranına sahip yöntem alarm tedavisidir: nem algılayan bir cihaz, ilk damlada çocuğu uyandırır ve zamanla koşullanma sağlar. Sabır ister, genellikle birkaç hafta içinde sonuç görülür ve tam etki için sürdürülmesi gerekir. İlaç tedavisi de vardır ve kamp, yatılı gezi gibi durumlarda hızlı çözüm sağlar; ancak bırakıldığında tablo geri dönebilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna hekiminiz karar verir.

Ne zaman başvurmalı?

Şu durumlarda gecikmeden başvurun:

• Gündüz de kaçırma varsa
• İdrar yaparken yanma ya da sık idrara çıkma varsa
• Aşırı su içme ve kilo kaybı varsa
• Horlama ve ağız açık uyuma varsa
• Kabızlık ve dışkı kaçırma eşlik ediyorsa
• Kuru dönemden sonra yeniden başladıysa
• Çocuk bu nedenle sosyal etkinliklerden kaçınıyorsa ya da belirgin biçimde üzülüyorsa

Çocuk sağlığı ve hastalıkları ile çocuk ve ergen psikiyatrisi birlikte değerlendirdiğinde tablo genellikle kısa sürede çözülür.