Uyku felci tehlikeli mi, neden olur?
Uyku felci tehlikeli değildir. Uykuya dalarken ya da uyanırken birkaç saniye ile birkaç dakika boyunca hareket edememe ve konuşamama hâlidir; bilinç açıktır. Çok korkutucu olabilir, ama kendiliğinden geçer ve bedene zarar vermez. Halk arasında karabasan olarak bilinir ve insanların önemli bir bölümü hayatında en az bir kez yaşar [1][2].
Uyku felci neden olur?
Rüyaların görüldüğü REM uykusunda kaslar doğal olarak gevşer; bu, rüyaları canlandırmamızı önler. Uyku felcinde kişinin zihni uyanır, ancak kas gevşemesi birkaç saniye daha sürer. Bu sırada rüya görüntüleri uyanıklığa karışabilir; odada biri varmış gibi hissetme ya da göğüste baskı algısı bu yüzden yaşanır [1].
- Uykusuzluk ve düzensiz uyku saatleri
- Sırtüstü yatmak
- Yoğun stres ve kaygı
- Vardiyalı çalışma ve jet lag
Kimlerde daha sık görülür?
Araştırmalar uyku felcinin öğrencilerde ve psikiyatrik yakınması olan kişilerde daha sık görüldüğünü gösteriyor. Panik bozukluğu ve travma sonrası stres bozukluğu olanlarda da sıklık artar [2]. Gündüz aşırı uyku hâli ve ani kas gücü kaybıyla birlikteyse narkolepsi açısından değerlendirme gerekir.
Ne yapabilirsiniz?
Düzenli ve yeterli uyumak, uyku öncesi stresi azaltmak ve yan yatmak uyku felcinin sıklığını azaltabilir. Felç sırasında nefesinize odaklanmak ve parmak uçlarınızı oynatmaya çalışmak, olayın daha çabuk sona ermesine yardımcı olabilir.
Uyku felcini yaşayan pek çok kişi, başkaları anlamayacak diye bu deneyimi kimseyle paylaşmaz ve bir sonraki gece uyumaktan korkar. Oysa uyku felcinin ne olduğunu bilmek, yaşanan korkuyu belirgin biçimde azaltır. Olay sırasında “Bu bir uyku felci, birazdan geçecek” diye kendinize hatırlatmak, panik ve nefes darlığı hissinin büyümesini önleyebilir. Uyku felci sonrasında yeniden uykuya dalmakta zorlanıyorsanız kısa bir süre kalkıp ışığı yakmak ve sakinleşmek de işe yarar.
Uyku felci ölüme yol açar mı?
Hayır. Nefes alma kasları çalışmaya devam eder; göğüste hissedilen baskı bir algıdır.
Uyku felci ne zaman doktora gidilmeli?
Sık tekrarlıyorsa, uykudan korkmanıza yol açıyorsa ya da gündüz uyku atakları eşlik ediyorsa bir uzmana başvurun.
Konuyu karabasan ve uyku felci yazımızda ayrıntılı anlattık. Değerlendirme için ilinizdeki psikiyatristleri sitemizde inceleyebilirsiniz.
Bu konuda ücretsiz testler
Birkaç dakikada çözebilir, kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz. Testler tanı koymaz.
Uyku Bozuklukları Testi
Uykuya dalma, gece bölünmeleri ve gündüz etkilerini nazikçe değerlendirmenizi sağlayan bu test, uyku düze...
8 dk · ÜcretsizTesti çöz
Neden Geceleri Uyuyamıyorum Testi
Geceleri yatağa girdiğinizde uykuya dalmakta zorlanıyor musunuz? Bu test, uykusuzluğun altındaki psikoloj...
5 dk · ÜcretsizTesti çöz
Uyku Kalitesi Testi
Geceleri uykuya dalmakta zorlanıyor veya sabahları yorgun mu uyanıyorsunuz? Bu test, uyku kalitenizi ve y...
4 dk · ÜcretsizTesti çöz
Kaynaklar
Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.
