Antidepresan işe yaramazsa ne yapılır?

İlk ilaçla düzelmemek sık mı?

Evet. Depresyon tedavisinde adım adım ilerleyen büyük bir araştırmada, kişilerin önemli bir bölümünün ilk antidepresanla tam iyileşmediği, ancak sonraki adımlarla düzelme oranının arttığı gösterilmiştir. Yani ilk ilacın yetersiz kalması, depresyonun tedavi edilemeyeceği anlamına gelmez ^[1].

Psikiyatrist neleri gözden geçirir?

• İlacın düzenli ve yeterli dozda kullanılıp kullanılmadığı
• Tanının doğruluğu, bipolar bozukluk olasılığı
• Eşlik eden kaygı, alkol ya da madde kullanımı
• Tiroid sorunları, vitamin eksiklikleri ve diğer bedensel nedenler
• Uyku, stres ve yaşam koşulları

Hangi seçenekler var?

Doz ayarlaması, aynı ya da farklı gruptan başka bir antidepresana geçiş, antidepresana destekleyici bir ilaç eklenmesi ve bilişsel davranışçı terapi gibi kanıta dayalı bir psikoterapinin eklenmesi ilk seçeneklerdir. En az iki farklı antidepresana yanıt alınamayan tedaviye dirençli depresyonda ketamin ya da esketamin, elektrokonvülsif tedavi ve beyin uyarım yöntemleri de değerlendirilebilir ^[2].

Tedavi değişikliklerini bir psikiyatristle birlikte, yan etkileri ve yaşam koşullarınızı göz önünde bulundurarak planlamak en güvenli yoldur. İlacı aniden bırakmak, kesilme belirtilerine ve depresyonun kötüleşmesine yol açabilir.

Tedavi sürecinde ruh hâlinizi, uykunuzu, enerjinizi ve yan etkileri birkaç hafta boyunca kısa notlarla izlemek, hekiminizin ilacın etkisini daha doğru değerlendirmesine yardım eder. Bazen düzelme önce uyku ve iştahta, sonra ruh hâlinde fark edilir. Bazı kişilerde ise ilacın etkisi yan etkiler nedeniyle gölgede kalır; bu durumda doz ya da ilaç değişikliğiyle hem yan etkiler hem de yanıt düzelebilir. Görüşmelerde bu ayrıntıları paylaşmak tedavinin doğru yönde ilerlemesini sağlar.

Ne zaman acil yardım gerekir?

Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleri varsa beklemeden yardım alın ve acil durumda 112'yi arayın.

Seçenekleri depresyonda ketamin ve esketamin tedavisi ve en güçlü antidepresan yazılarımızda anlattık. İlinizdeki psikiyatristleri sitemizde inceleyebilirsiniz.