Çocuğum saçını yoluyor ya da cildini koparıyor; ne yapmalıyım?

Kızınızın yaşadığı durum, tıpta trikotilomani olarak adlandırılan saç yolma bozukluğu ve dermatilomani olarak bilinen deri koparma bozukluğu ile uyumlu görünüyor. Bu davranışlar "bedene odaklı tekrarlayıcı davranışlar" grubunda yer alır ve çocuklarda ve ergenlerde sanıldığından daha sık görülür. İyi haber şu ki etkili tedavi yöntemleri vardır. Bu davranışlar neden olur? Bedene odaklı tekrarlayıcı davranışlar genellikle şu durumlarda ortaya çıkar ya da artar: - Stres, kaygı ya da gerginlik anlarında - Can sıkıntısı veya ders çalışma, televizyon izleme gibi hareketsiz etkinliklerde - Yorgunluk anlarında Çoğu çocuk bu davranışları farkında olmadan yapar. Bazıları ise bir gerginlik hissini azaltmak ya da bir rahatlama duygusu yaşamak için yapar. Bu davranışlar bilinçli bir tercih ya da "kötü bir alışkanlık" değildir; çocuk genellikle durdurmakta zorlanır. "Yapma" demek neden işe yaramaz? Sürekli uyarmak ya da eleştirmek çocukta utanç ve stres yaratabilir. Stres arttıkça davranış da artabilir. Ayrıca çocuk bu davranışı gizlemeye başlayabilir. Ne yapmalısınız? - Bir çocuk ve ergen psikiyatristinden ya da çocuklarla çalışan bir klinik psikologdan destek alın. Hekim, davranışların eşlik eden kaygı, depresyon ya da obsesif kompulsif bozukluk gibi bir durumla ilişkili olup olmadığını da değerlendirir. - Saç kaybı belirginse ya da deride yaralar varsa bir dermatoloğa da başvurmanız faydalı olur. Tedavi seçenekleri: - Alışkanlık tersine çevirme eğitimi: Bu davranışlar için en etkili yöntemdir. Çocuk, davranışın ne zaman ve hangi durumlarda ortaya çıktığını fark etmeyi öğrenir. Ardından elleriyle yapabileceği alternatif bir davranış geliştirilir; örneğin bir stres topunu sıkmak ya da ellerini birleştirmek gibi. - Bilişsel davranışçı terapi: Davranışı tetikleyen düşünceler ve duygularla çalışmayı içerir. - Gerekirse ilaç tedavisi: Eşlik eden kaygı ya da depresyon varsa değerlendirilebilir. Evde yapabilecekleriniz: - Davranışı fark ettiğinizde eleştirmek yerine nazikçe ellerini meşgul edecek bir şey önerin. - Ders çalışırken ya da televizyon izlerken elleriyle oynayabileceği stres topu, hamur ya da kum gibi nesneler bulundurun. - Stres kaynaklarını birlikte belirlemeye çalışın. - Saç yolmayı zorlaştıracak şekilde saçlarını toplamak ya da ince bir bere takmak gibi küçük önlemler alabilirsiniz. - Kızınızın çabasını ve küçük ilerlemelerini takdir edin. Bu süreçte en önemli şey, kızınızın kendini suçlu ya da utanmış hissetmemesidir. Sabırlı ve destekleyici bir yaklaşımla bu davranışlar belirgin şekilde azalabilir.