Çocuk ve Ergen

Kızım okulda kolunu çizmiş; kendine zarar veren çocuğa nasıl yaklaşmalıyım?

Yazan: Psikiyatri Rehberi Editör Ekibi 25 Ekim 2026 Nasıl hazırlıyoruz?
Yapay zekâda özetle: ChatGPT Claude Perplexity Grok Google AI Copilot
Örnek durum

13 yaşındaki kızımın okulda kolunu jiletle çizdiğini öğretmeni söyledi. Eve geldiğinde kollarına baktım, eski izler de var. Çok şaşırdım, ne diyeceğimi bilemedim. Kızmak mı, konuşmak mı, hemen doktora götürmek mi gerekiyor? Yanlış bir şey söyleyip durumu kötüleştirmekten çok korkuyorum. Nasıl yaklaşmalıyım?

Bu metin, bu soruyu soran kişilerin sık yaşadığı durumu anlatmak için editör ekibimiz tarafından hazırlanmıştır. Gerçek bir danışana ait değildir.

Kısa cevap

Bunu öğrenmek bir ebeveyn için çok sarsıcıdır ve şaşkınlık, korku, hatta öfke hissetmeniz son derece doğal. Durumu kötüleştirmekten korkmanız da kızınızı ne kadar önemsediğinizi gösteriyor. Size adım adım yol göstermeye çalışalım. Önce şunu bilmeniz önemli: Ergenlerde kendine zarar verme davranışı ne yazık ki sanıldığından daha yaygındır. Çoğu zaman yoğun ve baş edilmesi zor duyguları, örneğin üzüntüyü, öfkeyi, kaygıyı ya da boşluk hissini hafifletmenin bir yolu olarak ortaya çıkar. Her zaman intihar isteği anlamına gelmez; ancak intihar riskiyle ilişkili olabileceği için mutlaka ciddiye alınmalı ve bir uzman tarafından değerlendirilmelidir. Hemen yapmanız gerekenler: - Yaraları kontrol edin: Derin, kanaması durmayan ya da enfeksiyon belirtisi gösteren yaralar varsa acil servise başvurun. - Güvenliği sağlayın: Evdeki jilet, bıçak gibi kesici aletleri ve ilaçları kızınızın kolayca ulaşamayacağı bir yere kaldırın. - Beklemeden bir çocuk ve ergen psikiyatristine başvurun. Kızınız intihar düşüncelerinden bahsediyorsa ya da kendine ciddi şekilde zarar verdiyse hemen 112'yi arayın veya en yakın acil servise gidin. Kızınızla nasıl konuşmalısınız? - Sakin kalmaya çalışın. Önce kendi duygularınızı biraz yatıştırın, ardından konuşun. - Kızmayın, cezalandırmayın ve suçlamayın. "Bunu nasıl yaparsın?" gibi cümleler utanç duygusunu artırabilir ve kızınızın gelecekte sizden saklamasına yol açabilir. - Endişenizi ve sevginizi gösterin: "Kolundaki izleri gördüm. Çok zor bir şey yaşıyor olmalısın. Seni seviyorum ve sana yardım etmek istiyorum." - Dinleyin, ama sorguya çekmeyin. Hemen konuşmak istemeyebilir; bu normaldir. Ona zaman tanıyın ve hazır olduğunda dinleyeceğinizi söyleyin. - İntihar düşünceleri olup olmadığını sormaktan korkmayın. "Bazen yaşamak istemediğini düşündüğün oluyor mu?" diye sormak, aklına fikir sokmaz; aksine konuşma fırsatı verir. Tedavi süreci: Kendine zarar verme davranışında psikoterapi çok etkilidir. Ergenler için geliştirilmiş diyalektik davranış terapisi ve bilişsel davranışçı terapi gibi yöntemler, duygularla baş etme becerilerini güçlendirir. Altta depresyon ya da kaygı gibi bir durum varsa ilaç tedavisi de gerekebilir. Okulla iş birliği yapmanız da önemli. Öğretmeninin durumu fark edip size bildirmesi çok değerli bir adım; rehber öğretmenle birlikte okulda da bir destek planı oluşturabilirsiniz. Siz de bu süreçte destek almayı unutmayın. Çocuğunun kendine zarar verdiğini öğrenen ebeveynler de yoğun duygular yaşar. Doğru destekle bu davranış çoğu zaman azalır ve gençler duygularıyla daha sağlıklı yollarla baş etmeyi öğrenir.

Bu konuda ücretsiz testler

Birkaç dakikada çözebilir, kendinizi daha iyi tanıyabilirsiniz. Testler tanı koymaz.

Bu yanıt işinize yaradı mı?

Bu yanıt genel bilgilendirme amaçlıdır; kişiye özel muayene, tanı ya da tedavinin yerini tutmaz. Belirtileriniz sürüyorsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurun. Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceniz varsa hemen 112'yi arayın.

Kendi durumunuz için görüş almak ister misiniz?

Buradaki yanıtlar genel bilgi verir. Size özel değerlendirme için şehrinizdeki bir uzmanla yüz yüze görüşebilir, randevunuzu dakikalar içinde oluşturabilirsiniz.

Uzman bul ve randevu al

Çocuk ve Ergen başlığındaki diğer sorular