Deprem travması yaşayan babam için psikolog mu, psikiyatrist mi?

Babanızın yaşadıkları, travmatik bir deneyimden yıllar sonra bile devam edebilen belirtilerdir. Kâbuslar, karanlıkta uyuyamamak ve hatırlatıcı haberlerde yoğun gerginlik, travma sonrası stres belirtileri arasında yer alır. Enkaz çalışmalarında görev alan kişiler, yaşadıkları ve tanık oldukları nedeniyle bu açıdan özellikle risk altındadır. Bu bir zayıflık değil, insan zihninin aşırı yükle karşılaştığında verdiği anlaşılır bir tepkidir. İyi haber şu ki travma sonrası stres belirtileri yıllar sonra bile tedaviye yanıt verebilir. Bu alanda etkinliği araştırmalarla gösterilmiş yöntemler vardır: - Travma odaklı bilişsel davranışçı terapi - EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme) - Gerektiğinde ilaç tedavisi Psikolog mu psikiyatrist mi sorusuna gelince: Babanızın uykusu ciddi şekilde bozuluyorsa, eşlik eden depresyon, öfke patlamaları ya da alkol kullanımı gibi durumlar varsa bir psikiyatristle başlamak iyi olur. Psikiyatrist hem değerlendirme yapar hem de gerekirse ilaç tedavisi başlatarak uyku ve gerginliği hafifletebilir. Ardından travma alanında eğitim almış bir psikologla terapi süreci yürütülebilir. İki uzmanın birlikte çalışması bu tür durumlarda çoğu zaman en iyi sonucu verir. Uzman seçerken özellikle travma alanında deneyime ve EMDR ya da travma odaklı terapi eğitimine bakmanızı öneririz. İkna konusu ise en hassas kısım. "Bir şeyim yok" diyen, özellikle güçlü olmayı ve yük taşımayı hayatının merkezine koymuş birini zorlamak genellikle ters etki yapar. Bunun yerine: - Onu suçlamadan, gördüklerinizi sakin bir dille anlatın: "Uykularının bölündüğünü görüyoruz, sana iyi gelmesini istiyoruz." - Sorunu "psikolojik hastalık" yerine "uyku ve gerginlik" gibi daha kabul edilebilir bir çerçevede konuşun. - İlk adım olarak bir aile hekimine ya da psikiyatriste uyku sorunu için gitmeyi önermek kapıyı aralayabilir. - Karar vermesi için ona zaman tanıyın; konuyu bir kez açıp sonra baskı yapmadan ara ara hatırlatın. Babanızda umutsuzluk, ölüm düşünceleri ya da kendine zarar verme işaretleri görürseniz beklemeden 112'yi arayın veya en yakın acil servise başvurun.